ABD'de Piyasalar Neden Dalgalı? Enflasyon mu? Faiz Artışı mı?
Bu görsel, Yayın Politikamız kapsamında kullanılmaktadır.
25 Haziran 2026'da S&P 500, PCE enflasyonu Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviye olan %4,1'e ulaşmasının ve Apple'ın yapay zeka kaynaklı bileşen maliyetlerini gerekçe göstererek seçili Mac ve iPad ürünlerinde %25'e varan fiyat artışına gitmesinin ardından 70 dakikadan kısa bir sürede 2 trilyon dolarlık bir fiyat aralığında salındı.
Bugünkü seansı neredeyse aynı anda gelen ve farklı nedenlerle aynı yönü işaret eden iki veri noktası şekillendiriyor. Sonuç olarak piyasa önce yükseldi, ardından sert düştü, sonra kısmen toparlandı — bütün bunlar çoğu insanın sabah kahvesini bitirmesine fırsat kalmadan yaşandı.
Bugün Sert Seans İçi Sallantıya Ne Yol Açtı?
Olayların sırası önemli. Sabah 8:30'da ABD Doğu Saati itibarıyla, Fed'in tercih ettiği enflasyon göstergesi olan PCE Fiyat Endeksi, Mayıs için yıllık bazda %4,1 ile açıklandı. Bu, bir önceki aydaki %3,8'in üzerinde ve Fed'in %2 hedefinin iki katından fazla. Açıklamanın ardından vadeli işlemler yükseldi; piyasaların yüksek veriyi kısmen fiyatlamış olduğu anlaşılıyor.
Ardından Apple, CEO Tim Cook'un yapay zeka talebiyle bağlantılı çip ve bileşen maliyetlerindeki artışı kaçınılmaz olarak nitelendirmesiyle seçili Mac ve iPad ürünlerine %25'e varan zam yaptığını duyurdu. Apple hisseleri ilk işlemlerde yaklaşık %4 ila %6 değer kaybetti; dakikalar içinde 150 ila 220 milyar dolar arasında piyasa değeri silindi. Satışların fitilini PCE verisi değil, Apple hamlesi ateşledi.
S&P 500 açılışta %0,83 yükseldi, yaklaşık 560 milyar dolarlık değer yarattı; ardından 30 dakika içinde %1,27 gerileyerek yaklaşık 860 milyar doları sildi. Sonrasında kayıpların önemli bir kısmını telafi etti. Nasdaq'ta aynı tablo çok daha sert yaşandı: Açılışta %0,94 yükseldikten sonra 27 dakika içinde %2,29 ila %3,5 arasında geriledi — Nasdaq 100'de yaklaşık 1.000 puanlık bir düşüş — sonra alıcılar devreye girdi.
Teknoloji Hisseleri ile Dow Neden Zıt Yönlerde Hareket Ediyor?
Bu, günün en net hikayesi. Nasdaq sert seans içi dalgalanmalar yaşarken Dow Jones Sanayi Endeksi yaklaşık %1,50 ve Russell 2000 yaklaşık %1,44 yükseldi; her ikisi de tüm zamanların en yüksek seviyelerine yakın seyrediyor. Dow yaklaşık 340 milyar dolar değer kazandı.
Rotasyon mantığı açık. Yüksek faiz oranları büyüme hisselerine diğer tüm kategorilerden daha sert vurur; çünkü büyüme hisseleri ağırlıklı olarak gelecekteki kazanç beklentilerine göre değerlenir. Faiz yükseldiğinde bu beklentilerin bugünkü değeri düşer. Teknoloji ve yapay zeka şirketleri bu dinamiğe en fazla maruz kalan kesim.
Dow ise sanayi, sağlık ve finans ağırlıklı bir yapıya sahip; bu şirketlerin yakın vadeli kazançları ve kâr payı ödemeleri daha istikrarlı. Faizlerin uzun süre yüksek kalacağı görünümünde sermaye bu isimlere kayıyor. Bugünkü seans da tam olarak bunu yansıtıyor: Para yüksek çarpanlı teknolojiden çıkıp savunmacı, kazanç odaklı sanayi ve finans hisselerine akıyor.
Teknoloji tarafında tek istisna Micron. Bellek çipi üreticisi Salı günü kapanışın ardından beklentileri çok aşan sonuçlar açıkladı; güçlü yapay zeka veri merkezi talebi sayesinde üçüncü mali çeyrek rakamları tahminlerin belirgin biçimde üzerinde geldi. Hisseler bugün yaklaşık %12 ila %16 yükseliyor, SanDisk ve diğer bellek şirketlerini de yukarı taşıyor.
PCE Verisi Fed İçin Ne Anlama Geliyor?
Bugünkü verinin açıklanmasından önce enflasyon tablosu zaten karmaşıktı. Şimdi daha da karmaşık bir hal aldı.
Bu sabahın tam veri seti:
- PCE Fiyat Endeksi: Mayıs'ta yıllık %4,1, bir önceki ayın %3,8'inden yükseldi, Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviye
- Q1 GSYİH nihai tahmini: %2,1, %1,6'lık beklentinin belirgin üzerinde
- Haftalık işsizlik başvuruları: 215.000, beklenen 225.000'in altında
- Kişisel harcamalar: Mayıs'ta %0,7 arttı, beklenen %0,6'nın üzerinde
- Çekirdek dayanıklı mal siparişleri: %1,3 yükseldi
- Manşet dayanıklı mal siparişleri: %4,5 geriledi, bir önceki aydaki %8,5'lik artışı geri aldı
Güçlü büyüme, sıkı işgücü piyasası, artan tüketici harcamaları ve hâlâ hedefin çok üzerinde seyreden enflasyon. Bu kombinasyon Fed'e faiz indirimini destekleyen neredeyse hiçbir gerekçe bırakmıyor. Birkaç gün önce ilk FOMC toplantısına başkanlık eden ve ek faiz artışına açık olduğunun sinyalini veren Kevin Warsh, bir sonraki toplantıya bu görüşünü pekiştiren verilerle giriyor.
Bank of America bu hafta yayımladığı notta euro tahminlerini aşağı çekti ve 2026'nın ikinci yarısında ABD dolarının güçleneceğini öngördü. Banka, EUR/USD'nin Q3 sonunda 1,12 ve yıl sonunda 1,15 seviyesinde olacağını bekliyor. Piyasalar bu yıl en az bir ek faiz artışını ve 2027'ye uzanan yüksek faiz ortamını fiyatlıyor.
"Yapay Zeka Enflasyonu" Nedir ve Neden Önemli?
Apple'ın fiyat duyurusu dikkat edilmesi gereken bir kavramı gündeme taşıdı: yapay zeka enflasyonu. Bu kavram, yapay zeka kaynaklı bileşen talebinin tüketici elektroniği fiyatlarını yukarı itmesi olgusunu tanımlıyor.
Apple, MacBook Neo'nun fiyatını 599 dolardan 699 dolara çıkardı — yaklaşık 100 dolarlık bir artış — ve M3 Ultra Mac Studio'yu 3.999 dolardan 5.299 dolara yükseltti; bu 1.300 dolarlık bir fark. Yapay zeka altyapı yatırımlarının bedeli doğrudan perakende tüketiciye yansıyor. Fed'in modellerinin bu tür bir enflasyon baskısı için tasarlanmadığını, oysa bunun PCE verisinde aynı anda kendini gösterdiğini not etmek gerekiyor.
Ana Akım Haberlerin Gözden Kaçırdığı Nokta Ne?
Bugünkü seans enflasyon verisiyle tetiklenen bir teknoloji satışı olarak çerçeveleniyor. Daha doğru okuma şu: Bu, bir kurumsal fiyatlandırma duyurusunun ateşlediği, son derece küçük sayıda pozisyonda birikmiş alışılmadık büyüklükte kaldıraçlı riski piyasadan temizleme sürecidir.
Kaldıraçlı ETF varlıkları 2026'da ciddi biçimde büyüdü. Tek bir 3 katlı kaldıraçlı Nasdaq 100 ETF'inin yönettiği varlıklar yaklaşık 40 milyar dolara ulaştı. 3 katlı kaldıraçlı yarı iletken ETF'i SOXL rekor 34 milyar dolar seviyesinde. Her iki rakam da yalnızca Nisan'dan bu yana %200 ila %300 artmış durumda. Toplam kaldıraçlı ETF varlıkları yılbaşından bu yana yaklaşık %490 yükseldi. Apple gibi büyük bir hisse sürpriz bir fiyat duyurusuyla %5 ila %6 hareket ettiğinde etki yalnızca Apple sahiplerini vurmaz. Düşük oynaklık varsayımıyla kurulmuş kaldıraçlı pozisyonlarda stop-loss emirlerini ve teminat gereksinimlerini tetikler. Aynı 60 dakikalık pencerede Bitcoin'i kısa süreliğine 58.000 dolara doğru iten 500 milyon dolarlık kripto tasfiyesi de farklı bir varlık sınıfında kendini gösteren aynı dinamiğin yansıması.
Merak Edilenler
25 Haziran 2026'da Piyasa Neden Bu Kadar Sert Sallandı?
İki eş zamanlı katalizör seans içi oynaklığı tetikledi: PCE enflasyonu Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviye olan %4,1'e çıktı ve Apple seçili Mac ürünlerinde %25'e varan zam yaptığını açıkladı. Apple hamlesi teknoloji hisselerinde geniş çaplı satışı başlattı; ardından düşen fiyatlar alıcıları çekince kayıpların bir kısmı geri alındı.
PCE Fiyat Endeksi Nedir ve Fed Neden Bunu Kullanır?
PCE, yani Kişisel Tüketim Harcamaları Fiyat Endeksi, ABD tüketicilerinin geniş bir mal ve hizmet yelpazesinde ödediği fiyatlardaki değişimi ölçer. Fed, tüketici davranışındaki değişimlere göre kendini ayarlaması nedeniyle CPI'ya kıyasla PCE'yi tercih eder. Mayıs'taki %4,1 okuması Fed'in %2 hedefinin iki katından fazla.
Nasdaq Düşerken Dow ve Russell 2000 Neden Yükseliyor?
Bu ayrışma büyüme hisselerinden değer ve savunmacı hisselere doğru bir rotasyonu yansıtıyor. Yüksek faiz teknoloji ve yapay zeka şirketlerine en ağır yükü bindiriyor; bu şirketler uzun vadeli kazanç beklentilerine göre işlem görüyor ve faiz yükselince bu beklentilerin bugünkü değeri düşüyor. Dow'un sanayi, sağlık ve finans bileşenleri daha istikrarlı kazanç ve kâr payı sunduğundan cazip hale geliyor.
Yapay Zeka Enflasyonu Nedir?
Yapay zeka enflasyonu, yapay zeka bileşenlerine olan talebin artmasının donanım maliyetlerini ve tüketici fiyatlarını yukarı itmesini tanımlar. Apple'ın 25 Haziran duyurusu kavramı doğrudan somutlaştırdı: Şirket artan bellek ve çip maliyetlerini gerekçe göstererek Mac ve iPad ürünlerinde %25'e varan zamlar yaptı ve artışların kaçınılmaz olduğunu belirtti.
Bugünkü Ekonomik Veriler Fed'in Faiz Kararları İçin Ne Anlama Geliyor?
%4,1'lik PCE enflasyonu, %2,1'lik GSYİH büyümesi, sıkı işgücü piyasası ve güçlü tüketici harcamaları Fed'e faiz indirimini destekleyen çok az gerekçe bırakıyor. Piyasalar bu yıl en az bir ek faiz artışını ve 2027'ye uzanan yüksek faiz ortamını fiyatlıyor. Kevin Warsh bugünkü veriyi almadan önce zaten faiz artışına açık olduğunun sinyalini vermişti; bu veriler o görüşü pekiştiriyor.
Bu sayfadaki içerik yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlı sunulmaktadır ve finansal veya yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Ek bilgi için lütfen Risk Bildirimimizi okuyun.
